Gastroskopija: Sve što treba da znate o pregledu želuca, jednjaka i duodenuma uz terapijske mogućnosti

Šta je gastroskopija?

Gastroskopija je endoskopska dijagnostičko-terapijska procedura kojom se pregleda gornji digestivni trakt, uključujući jednjak, želudac i dvanaestopalačno crevo. Pun naziv ove metode je ezofago-gastro-duodenoskopija (EGDS). Osim što se koristi za dijagnostiku, gastroskopija omogućava izvođenje manjih terapijskih intervencija. Pregled izvodi subspecijalista gastroenterologije sa dodatnom obukom.

Kada se radi gastroskopija?

Gastroskopija se preporučuje posle operacija na gornjem digestivnom traktu, kao preventivni pregled, i kod simptoma kao što su akutno krvarenje, gastroezofagealni refluks (GERB), nejasni nalazi rentgenskog snimka, dugotrajna mučnina i povraćanje, dispepsija, bolno gutanje, kao i u praćenju patologija poput Barrettovog jednjaka, polipa, tumora i drugih lezija. Takođe, koristi se za terapijske zahvate poput skleroterapije, postavljanja cevi za hranjenje ili proširenja suženja jednjaka.

Kako izgleda procedura?

Gastroskopija se vrši pomoću savitljivog endoskopa koji se uvodi kroz usta u jednjak, želudac i dvanaestopalačno crevo. Pregled traje oko 15 minuta, obavlja se sa lokalnim anestetikom, analgosedacijom ili kratkotrajnom opštom anestezijom. Tokom procedure pacijent leži na levoj strani, dok lekar uvodi vazduh da bi bolje video unutrašnjost organa. Nakon pregleda uvodjeni vazduh se uklanja. Prilikom pregleda moguće je uzeti uzorke tkiva za analizu i izvršiti male terapijske intervencije.

Mogućnosti savremenog endoskopa

Moderni endoskopi poseduju kameru sa osvetljenjem i uvećanjem koji omogućavaju detaljan pregled sluznice i identifikaciju promena kao što su čirevi, polipi, tumor ili krvarenje. Ugrađeni instrumenti dozvoljavaju uzimanje biopsije, uklanjanje polipa i zaustavljanje krvarenja. Procedura je bezbolna, mada može biti neprijatna zbog gag refleksa. Nakon pregleda, ukoliko je korišćena sedacija, pacijent ostaje na posmatranju do potpunog oporavka.

Priprema i ograničenja

Za gastroskopiju je potrebno biti natašte najmanje 8 sati, izbegavati mlečne proizvode dan pre, a na dan pregleda ne jesti ni piti. Pre pregleda obavljaju se osnovne laboratorijske analize. Određeni lekovi poput nesteroidnih antiinflamatornih se prekidaju nekoliko dana ranije. Procedura nije preporučljiva kod osoba sa akutnim infarktom, teškim srčanim i plućnim oboljenjima, nekontrolisanom hipertenzijom i drugim kontraindikacijama. Važno je obavestiti lekara o postojećim stanjima, trudnoći i alergijama.

Zaključak

Gastroskopija je nezamenjiva, sigurna i efikasna metoda za dijagnostiku i lečenje bolesti jednjaka, želuca i duodenuma. Strah od pregleda je najčešće neopravdan, jer je procedura kratka, sa minimalnim rizicima.