Kardiovaskularna rehabilitacija: Najvažnije metode, faze i primjena kod srčanih bolesti

Šta je kardiovaskularna rehabilitacija?

Kardiovaskularna rehabilitacija obuhvata niz mjera i postupaka kojima se nastoji spriječiti ili smanjiti posljedice srčanih bolesti, uz smanjenje invalidnosti nakon bolesti i mogućnost potpunog oporavka.

Ciljevi i metode rehabilitacije

Cilj je uz redovnu medicinsku terapiju optimizovati liječenje kroz prilagođeni fizički trening temeljen na početnoj procjeni individualnih sposobnosti. Trening se sprovodi svaki dan u obliku kontinuiranih, intervalnih i dozirano postavljenih vježbi. Takođe, vrši se korekcija faktora rizika kao sekundarna prevencija, te edukacija bolesnika i njegove porodice.

Indikacije za kardiovaskularnu rehabilitaciju

Najvažniji razlog za rehabilitaciju je ishemijska bolest srca, naročito poslije infarkta miokarda. Primjenjuje se i kod angine pektoris, nakon operacije koronarnih arterija, kod srčane insuficijencije, aritmija, kao i kod dijabetesa i metaboličkog sindroma koji povećavaju rizik od kardioloških bolesti.

Faze rehabilitacije

Rehabilitacija počinje već tokom hospitalizacije edukacijom pacijenta i prevencijom komplikacija dugog mirovanja, te primjenom dozirano aktivnih i pasivnih vježbi uz fizioterapeuta. Druga faza traje oko tri nedjelje u specijalizovanim centrima, gdje dominira fizički trening uz psihoterapiju i medikamentoznu podršku. Treća faza je dugotrajna i odvija se kod kuće kako bi se održali postignuti rezultati.

Važnost fizičkog treninga u rehabilitaciji

Fizički trening je ključna metoda u kardiološkoj rehabilitaciji i definiše se kao svakodnevna aktivnost iznad uobičajenog nivoa. Plan treninga se individualno prilagođava u skladu s dobi, polom, motivacijom i funkcionalnim mogućnostima pacijenta. Intenzitet se određuje prema rezultatu testa fizičkog opterećenja (TFO). Trening traje od 30 do 60 minuta, uključujući faze zagrijavanja i hlađenja, tri do četiri puta sedmično, a popularne aktivnosti su plivanje, hodanje, vožnja bicikla i hidroterapija.

Test fizičkog opterećenja (TFO)

TFO je široko korišten u procjeni funkcionalne sposobnosti pacijenata nakon srčanih bolesti. Obično se izvodi 10 do 15 dana nakon akutne faze, na ergometru ili pokretnoj traci sa laganim opterećenjem. Kasniji testovi sa maksimalnim opterećenjem rade se 4-8 nedjelja poslije rehabilitacije kako bi se procijenila uspješnost tretmana.