Moždani Insult i Bolesti Krvnih Sudova Glave: Uzroci, Simptomi i Savremeni Metodi Lečenja Uz Korištenje Karotidnog Stenta

Uvod u bolesti krvnih sudova glave

Bolesti krvnih sudova glave zauzimaju treće mjesto među uzrocima smrtnosti, odmah iza bolesti krvnih sudova srca i malignih oboljenja. Moždani udar nastaje ili usljed pucanja krvnih sudova u mozgu (što izaziva krvarenje unutar moždanog tkiva), ili zbog zatvaranja arterija koje snabdijevaju mozak krvlju, izazivajući ishemijske promjene zbog nedostatka kiseonika.

Patofiziologija i promjene u arterijama

Dvije velike arterije u glavi – karotidne arterije i vertebralne arterije koje se spajaju u bazilarnu arteriju – vaskularizuju mozak. Kao i koronarne arterije srca, i ove krvne žile mogu oboljeti usljed promjena na zidovima arterija, stvarajući aterome, odnosno aterosklerozu. Ateromi su naslage masnog, fibroznog i ponekad kalcifikovanog tkiva koje sužavaju lumen arterija i otežavaju protok krvi.

Odvajanje sitnih čestica sa ateroma može izazvati začepljenje manjih arterija u mozgu i lokalizovane ishemijske lezije. Ukoliko aterom suzi arteriju do potpunog zatvaranja, dolazi do prekida cirkulacije sa mogućim ozbiljnim posljedicama. Pojava trombotskih masa na ateromu može dovesti do akutnog ishemijskog udara mozga.

Metode liječenja - hirurška i minimalno invazivna

Postoje dva glavna pristupa uklanjanju ateromskih naslaga. Tradicionalna metoda je hirurška karotidna endarterektomija (CEA) koja podrazumijeva otvaranje krvnog suda i uklanjanje plaka. Iako efikasna, nosi rizik koji je veći kod starijih pacijenata.

Novija, manje invazivna metoda je karotidni stenting (CAS) koji se izvodi u angio sali. Kroz krvni sud u preponi uvodi se kateter do mjesta suženja u karotidnoj arteriji. Tamo se postavlja metalna mrežica - stent, koja sabija plak uza zid arterije i vraća protok krvi. Ovaj postupak ne zahtijeva opštu anesteziju, nema rezova i omogućava brzo vraćanje pacijenta kući.

Rezultati i iskustva Instituta za radiologiju KC Niš

U Institutu za radiologiju Kliničkog centra Niš karotidni stenting se od 2007. godine izvodi sa velikim uspjehom kod više od 30 pacijenata sa teškim suženjem karotidnih arterija i istorijom moždanog udara. Ova procedura značajno smanjuje rizik od ponovnih moždanih udara i uglavnom protiče bez ozbiljnih komplikacija.