Revolucionarne hirurške tehnike za lečenje povreda perifernih nerava i brahijalnog pleksusa u Srbiji

Vrste povreda perifernih nerava

Povrede nerava dijele se na zatvorene i otvorene. Otvorene povrede podrazumijevaju prekid kože i direktnu povredu nerva, najčešće usljed sječenja ili povreda mašinama. Zatvorene povrede nastaju bez presecanja nerva, ali uključuju nagnječenje, pritiskanje, istezanje ili iščupavanje nervnih korijenova iz kičmene moždine, često usljed saobraćajnih nesreća, padova ili radnih povreda.

Hirurške tehnike i izazovi u lečenju

Prof. dr Lukas Rasulić ističe da je Odeljenje za hirurgiju perifernog nervnog sistema u UKCS-u jedan od vodećih centara za hirurgiju povreda i bolesti perifernih nerava, poznat i kao centar izvrsnosti u okviru ERASMUS projekta. Koriste se tehnike direktne reparacije, distalnog transfera i mišićno-tetivnih transfera. Izbor tehnike zavisi od detaljne neurološke, radiološke i elektrofiziološke dijagnostike te opšteg stanja i motivacije pacijenta za dugotrajnu rehabilitaciju.

Specifičnosti hirurgije brahijalnog pleksusa

Brahijalni pleksus su nervi koji kontrolišu ramena, ruku i šaku. UKCS je od 1980. godine izveo preko 1000 operacija brahijalnog pleksusa. Prof. Rasulić opisuje slučaj mladića sa potpunom paralizom ruke usljed pada s motocikla, gdje je zbog akutnih preloma bilo moguće započeti hirurški tretman pleksusa tek nakon šest mjeseci. Korišten je dijafragmalni živac za reinervaciju ključnog mišića, kao i transplantacija živaca za obnavljanje funkcija nadlaktice.

Rizici i multidisciplinarni pristup

Operacije su rizične zbog blizine krvnih sudova i složenosti ožiljaka, pa je neophodna saradnja sa vaskularnim i grudnim hirurzima. Komplikacije poput pneumotoraksa i disajnih problema zahtijevaju pažljivu anesteziološku pripremu i planiranje. Oporavak funkcionalnosti traje i do dve godine uz intenzivnu rehabilitaciju.

Odložena reparacija i oporavak

U slučajevima zatvorenih povreda ili tegoba sa ožiljnim tkivom, reparacija nerava može biti odložena tri mjeseca ili više. Prof. Rasulić navodi primjer pacijenta s povredom živaca u pazušnoj jami usljed motornog testera, gdje je izvedena uspješna nervna transplantacija koristeći kabl graftove.

Srpska neurohirurgija – desetljeća izvrsnosti

Neurohirurgija u Srbiji slavi 100 godina postojanja, dok Klinika za neurohirurgiju UKCS slavi 85 godina rada. Ova ustanova je jedan od rijetkih centara u jugoistočnoj Evropi koji u potpunosti pokriva hirurgiju periferne nervne mreže. Multidisciplinarni pristup i međunarodni projekti doprinose razvoju ove grane medicine, a od 30. oktobra do 3. novembra 2023. u Beogradu će biti održana neurohirurška nedelja pod motom „Usredsređenost. Posvećenost. Usavršavanje.“