Sve Što Trebate Znati o Opstruktivnoj Apneji u Spavanju: Simptomi, Dijagnoza i Najefikasniji Tretmani

Uvod u poremećaje disanja tokom spavanja

Opstruktivna apneja u spavanju (OSA) je najčešći poremećaj disanja tokom sna, karakterisan prekidima daha usled delimičnog ili potpunog zatvaranja gornjih disajnih puteva. Postoje i drugi poremećaji poput centralne apneje u spavanju (CSA), hipoventilacionih i hipoksemičnih poremećaja vezanih za san.

Simptomi apneje u spavanju

Noćni simptomi uključuju glasno hrkanje sa prekidima disanja, buđenje sa osećajem gušenja, nemir, lupanje srca i znojenje. Jutarnji simptomi su umor, suvoća usta i glavobolja, dok se dnevna pospanost i problemi sa koncentracijom javljaju zbog narušenog sna. Često pacijent nije svestan tegoba, pa je važno uključiti i iskaze članova porodice ili partnera.

Faktori rizika i oblik bolesti

Glavni faktori rizika za OSA su muški pol, starost, gojaznost, veliki obim vrata, određena fizička građa, te pušenje i alkohol. S druge strane, CSA se češće javlja kod osoba sa srčanom insuficijencijom, neurološkim poremećajima ili usled nekih lekova.

Dijagnoza poremećaja

Dijagnoza se zasniva na kliničkoj slici, upitnicima i celonoćnoj polisomnografiji koja je zlatni standard. Alternativa je portabilna kardiorespiratorna poligrafija kojom se praćenje može izvesti i kod kuće uz jednostavniju proceduru i bržu dijagnozu.

Terapijski pristup

Lečenje OSA je individualno i zahteva multidisciplinarni pristup. Najefikasnija terapija je kontinuirani pozitivni pritisak vazduha (CPAP). Uz to je važna borba sa gojaznošću, uspostavljanje zdravih životnih navika, poziciona terapija, korišćenje oralnih aparata, pa i hirurške intervencije u određenim slučajevima.

Postoje i farmakološke opcije i nove terapijske metode, kao što je stimulacija hipoglosusnog nerva, koje pomažu u lečenju težih oblika bolesti.

Značaj pravovremene dijagnoze

Apneja u spavanju može dovesti do ozbiljnih kardiovaskularnih poremećaja, poremećaja metabolizma i povišenog rizika od depresije i malignih bolesti ako se ne tretira na vreme. Važno je prepoznati simptome i što pre ući u dijagnostički proces. Naučna istraživanja i tehnološki napreci značajno su unapredili mogućnosti dijagnostike i terapije ovih poremećaja.