Histerosalpingografija (HSG): Sve što treba znati o dijagnostici steriliteta, pripremi i tumačenju rezultata

Šta je histerosalpingografija?

Histerosalpingografija (HSG) je dijagnostička radiološka metoda koja podrazumijeva ubrizgavanje kontrasta u matericu i jajovode te snimanje rendgenom. Najčešće se koristi za ispitivanje uzroka steriliteta i kod žena sa učestalim pobačajima.

Razlika između HSG-a i drugih metoda

Za razliku od histerosonosalpingografije (sonoHSG) koja koristi ultrazvuk i daje informativnu sliku, HSG koristi rendgen aparat te pruža kvalitetnije i preciznije snimke. Laparoskopija i histeroskopija su komplementarne metode koje se ne mogu zamijeniti sa HSG-om već se međusobno dopunjuju.

Priprema za HSG

Prije pregleda potrebno je uraditi krvnu sliku sa sedimentacijom i mikrobiološke pretrage grlića materice, uključujući vaginalni i cervikalni bris na bakterije, gljivice i polno prenosive infekcije. Poželjni su i PAP test i kolposkopija, posebno ako nisu rađeni duže od godinu dana. Zbog primjene anestezije, pacijentkinja ne smije unositi hranu i piće šeste sate prije postupka.

Termin izvođenja HSG-a

Pregled se obično zakazuje između 8. i 11. dana menstrualnog ciklusa, prije druge mejotičke deobe jajne ćelije. U slučaju dužeg ciklusa može se odraditi i koji dan kasnije.

Tok HSG procedure

Po uzimanju anamneze, pacijentkinja se presvlači i uvodi u kratku intravensku anesteziju. Materični grlić se fiksira speciijanim aparatom kroz koji se ubrizgava jodni kontrast (Omnipaque) i rade rendgenski snimci male karlice. Procedura traje oko 15-20 minuta i nije bolna, a nakon buđenja može se javiti blagi menstrualni bol.

Rezultati i njihovo tumačenje

Prohodni jajovodi ukazuju na odsustvo prepreka, što omogućava normalno začeće i transport jajne ćelije. Delimično prohodni jajovodi znače da postoji suženje, sa smanjenom šansom za trudnoću i povećanim rizikom od vanmaterične trudnoće. Neprohodni jajovodi predstavljaju potpunu opstrukciju, onemogućavajući prirodno začeće.

Dodatna zapažanja na HSG-u

Na snimcima se mogu detektovati i strukturne promjene materice poput mioma, polipa ili Ašermanovog sindroma, što se ogleda kao defekti u punjenju šupljine. Urođene anomalije materice takođe su vidljive.

Postupci nakon HSG i moguće komplikacije

Nakon pregleda preporučuje se izbjegavanje fizičkog napora i ne upravljanje vozilom naredna 24 sata. Mogući neželjeni efekti su blagi menstrualni bolovi, oskudno vaginalno krvarenje i, rijetko, infekcija male karlice. Seksualni odnosi se odlažu tri dana.

Učinak HSG-a na plodnost i dalji koraci

Studije pokazuju da do 50% pacijentkinja zatrudni nakon HSG pregleda. U slučaju zatvorenih jajovoda indicirana je laparoskopija radi otvaranja jajovoda ili liječenje vantjelesnom oplodnjom. Uklanjanje hidrosalpinksa poboljšava uspjeh vantjelesne oplodnje.

Mogućnost ponavljanja HSG pregleda

HSG se može bez ograničenja ponavljati, često dvaput, a zabilježeni su i slučajevi tri snimanja kod iste pacijentkinje.