Kardiogeni šok: simptomi, uzroci i hitno liječenje za spas života

Šta je šok?

Šok je klinički sindrom izazvan akutnim padom cirkulacije, što dovodi do nedovoljne perfuzije tkiva i poremećaja metabolizma. Sve vrste šoka karakteriše neadekvatna cirkulacija kojoj organizam odgovara nizom kompenzatornih reakcija da bi sačuvao cirkulatornu homeostazu vitalnih organa.

Faze šoka

Kompenzovani šok je početna faza u kojoj je oksigenacija vitalnih organa zadovoljavajuća, dok nevitalni organi dobijaju nedovoljnu količinu kiseonika. Ukoliko se u ovoj fazi ne interveniše ili je liječenje neuspešno, nastaje dekompenzovani šok sa oštećenjima vitalnih organa i visokim rizikom od smrti.

Tipovi šoka i kardiogeni šok

Postoje različiti tipovi šoka: hipovolemijski, kardiogeni, septički, distributivni, neurogeni, toksični, šokni sindrom i anafilaktički šok. Kardiogeni šok je najčešće prouzrokovan akutnim infarktom miokarda koji ugrožava više od 40% leve komore. Razlog je oštećenje kontraktilnosti srca usled infarkta, miokarditisa, srčanih aritmija ili mehaničkih oštećenja poput rupture septuma ili insuficijencije zalistaka.

Klinička slika kardiogenog šoka

Kardiogeni šok se manifestuje naglim padom minutnog volumena srca i krvnog pritiska, čime opada perfuzija tkiva i razvija metabolička acidoza. U početnoj fazi javljaju se tahikardija, tahipneja, hipotenzija, oligurija i hladni ekstremiteti. Bez adekvatnog liječenja dolazi do ireverzibilnog šoka sa hipoksijom, acidozom i anurijom. Pacijent je nemiran, sa površnim disanjem i opadanje pritiska.

Dijagnoza i liječenje

Dijagnoza se postavlja na osnovu kliničke slike, EKG-a, ehokardiografije i hemodinamske evaluacije. Liječenje mora početi što ranije, već u kompenzovanoj fazi. Bolesnika treba položiti u horizontalni položaj, zaustaviti krvarenje, održavati disajne puteve i davati kiseonik. Uspostavlja se venski put za korekciju hipotenzije, hipovolemije i acidoze, često uz postavljanje centralnog venskog katetera. Tekućine i albumini se primjenjuju za obnavljanje volumena. Acidoza se tretira natrijum-bikarbonatom, a primjenjuju se i vazoaktivni lekovi poput dopamina, dobutamina i adrenalina. U terminalnoj fazi su korisni lekovi koji rasterećuju miokard, kao što je natrijum nitroprusid. Na kraju, bitno je tretirati osnovni uzrok šoka.