Kontraktura prsta i sindaktilija šake: Uzroci, simptomi i savremene metode liječenja anomalija šake

Ljudska šaka i njeni deformiteti

Ljudska šaka je izuzetno složeno i funkcionalno oruđe koje koristimo za rad, dodirivanje i prehranu. Ipak, može biti podložna različitim deformitetima koji ograničavaju njenu funkcionalnost. Dva najčešća problema su stečena kontraktura prsta i kongenitalna sindaktilija, o kojima će biti riječi u ovom tekstu.

Kontraktura prsta – Dipitrenova bolest

Kontraktura prsta podrazumijeva zadebljanje kože na dlanu oko korijena prstiju, što dovodi do njihove povučenosti ka dlanu ili strani. Ovo stanje se najčešće manifestuje čvorićima ili nitima na srednjem i domalom prstu, ponekad i na obema šakama, a rijetko i na stopalima. Dolazi do zgrčenja prstiju i stvaranja žlijebova i jama na dlanu, što umanjuje pokretljivost i funkcionalnost ruke.

Uzrok nije potpuno jasan, ali smatra se da bolest može biti nasledna i povezana s faktorima poput dijabetesa, pušenja, alkoholizma, loše ishrane i upotrebe određenih lijekova. Najveći rizik imaju starije osobe, muškarci i oni sa porodičnom istorijom bolesti.

Liječenje kontrakture prsta

Iako lijek ne postoji, dostupne su metode koje ublažavaju simptome i usporavaju progresiju bolesti: injekcije steroida, radioterapija u ranoj fazi, enzimske injekcije i aponeurotomija. Hirurško uklanjanje zadebljalog tkiva jedini je način potpune korekcije u težim slučajevima, vraćajući mobilnost prstiju.

Sindaktilija – spojeni prsti

Sindaktilija je česta urođena anomalija pri kojoj su dva ili više prstiju spojeni kožom, a ponekad i kostima. Najčešće su zahvaćeni domali i srednji prst, često na obje ruke. Javlja se kod otprilike jednog od 2000-2500 novorođenčadi i češća je kod muške djece.

Razvoj sindaktilije nastaje kad se tokom 6-8. nedjelje trudnoće prsti ne razdvoje. Stanje može biti jednostavno (spojeni samo kožom), složeno (sploštene kosti) ili komplikovano (prisustvo dodatnih kostiju i abnormalnih tetiva ili ligamenata).

Hirurško liječenje sindaktilije

Cilj tretmana je povratak funkcije i normalnog izgleda šake. Kiruške metode uključuju separaciju prstiju, a kod složenijih slučajeva i presađivanje kože sa pregiba lakta ili zgloba radi minimalnih ožiljaka. Operacije se rade postepeno, jedna strana prsta po jedna, praćene imobilizacijom i fizikalnom terapijom. U nekim slučajevima potrebne su dodatne korektivne intervencije.

Važno je da pacijenti budu svjesni savremenih terapijskih mogućnosti jer rješenje za ove deformitete postoji, a funkcionalnost i estetski izgled šake se uz odgovarajuću terapiju mogu značajno poboljšati.