Povišeni D-dimer kod Covid-19 pacijenata: Značaj, rizici i preporuke za lečenje tromboze

Šta je D-dimer i zašto je važan kod Covid-19?

D-dimer je proteinski fragment koji nastaje tokom razlaganja fibrina u krvi. Njegove povišene vrednosti mogu ukazivati na različite zdravstvene probleme, uključujući malignitete, trudnoću, traume, sepse, kao i na posledice zaraženosti koronavirusom. Od početka pandemije, D-dimer se koristi kao važan biomarker za praćenje i predviđanje toka bolesti Covid-19.

Povezanost povišenog D-dimera sa komplikacijama kod Covid pacijenata

Kod pacijenata sa teškom kliničkom slikom bolesti, Covid-19 može izazvati ozbiljne promene ne samo u plućima, već i u venskom i arterijskom sistemu. Do komplikacija dolazi usled citokinske oluje, poremećaja koagulacije i tromboze. Povišeni D-dimer ukazuje na postojanje takvih stanja i zahteva primenu antikoagulantne terapije za sprečavanje stvaranja krvnih ugrušaka. Studije su pokazale da pacijenti sa visokim vrednostima D-dimera imaju čak četiri puta veći rizik od smrtnog ishoda i dvostruko veću verovatnoću razvoja teške kliničke slike.

Preporuke za lečenje pacijenata sa povišenim D-dimerom

Prema smernicama Svetske zdravstvene organizacije, svi Covid-19 pacijenti na bolničkom lečenju treba da primaju profilaktičke doze heparina, koji sprečava zgrušavanje krvi i smanjuje nivo D-dimera. Pacijenti kod kojih se posle terapije D-dimer naglo poveća, imaju lošiju prognozu u poređenju sa onima kod kojih se nivo ovog parametra smanjuje.

Stručnjaci savetuju da pacijenti sa povišenim D-dimerom nakon bolničkog tretmana obavezno obave pregled vaskularnog hirurga i ultrazvuk vena i arterija kako bi se isključila tromboza ili se propisala odgovarajuća terapija. Površinska venska tromboza zahteva terapiju niskomolekularnim heparinom i, po potrebi, minimalno invazivne hirurške procedure.

D-dimer služi kao ključni pokazatelj za određivanje prave terapije kod Covid pacijenata sa trombotičkim problemima. Ukoliko postoji prethodna trombofilija, neophodan je nastavak oralne antikoagulantne terapije i uvođenje fizičke aktivnosti za sprečavanje komplikacija.