Sve što morate znati o marihuani: hemija, upotreba, efekti i rizici pušenja kanabisa

Šta je marihuana?

Marihuana je najrasprostranjenija droga u svijetu i kod nas. Poznata je pod mnogim imenima poput trave, vutre, sita, pota, gandže i mare. To je smeša suvih cvjetova, lišća, stabljika i sjemenki biljke konoplje (Cannabis sativa) zelene, braonkaste ili sive boje. Ima karakterističan miris poput suvog sena koji se oslobađa prilikom gorenja.

Hemijski sastav

Marihuana se dobija obradom lišća i cvjetova biljke konoplje (Cannabis sativa, Cannabis indica, Cannabis ruderalis). Ova biljka dostiže visinu od jednog do dva metra i sadrži od 4 do 12% aktivnih supstanci. Glavni aktivni sastojak je THC (delta-9-tetrahydrocannabinol), koji djeluje na nervne ćelije tako što vezuje specifične receptore u mozgu i menja stanje svijesti. Jačina marihuane zavisi od procenta THC-a; prosječna marihuana sadrži oko 3% THC-a.

Načini upotrebe

Marihuana se najčešće puši u obliku džointa ili kroz lulu (nargilu). Dim ovog sredstva ima jači miris od duvanskog i nije filtriran, što prilikom pušenja ostavlja dim duže u plućima. U posljednje vrijeme u marihuanu se ponekad mešaju druge droge kao što su crack kokain ili drobljene tablete (tzv. hemija). Takođe, marihuana se može konzumirati i u obliku hrane ili čaja.

Efekti na organizam

Marihuana je najslabije halucinogeno sredstvo, efekat se javlja nakon nekoliko udaha, najintenzivniji je za 15-30 minuta, a traje od dva do tri sata. Oralna upotreba daje efekat za pola sata do šest sati. THC se veže za receptore u mozgu, posebno u dijelovima koji regulišu pamćenje, koncentraciju, percepciju i pokrete. Korisnici često imaju problema sa kratkotrajnim pamćenjem, smanjenom koncentracijom i promijenjenom percepcijom vremena i stvarnosti. Takođe mogu nastupiti povišen krvni pritisak, ubrzan rad srca, suva usta i crvene oči.

Psihički efekti uključuju euforiju, pojačanu govorljivost i osjećaj bezbrižnosti, ali mogu se javiti i anksioznost, panika i neprijatne halucinacije. Nakon dejstva osoba postaje pospana. Dugotrajna upotreba može izazvati amotivacijski sindrom, smanjenje inicijative i psihičku zavisnost.

Zdravstveni rizici

Redovno pušenje marihuane uzrokuje respiratorne probleme, uključujući hronični bronhitis, kašljanje i povećanu sklonost infekcijama. Marihuana sadrži tri do pet puta više katrana i ugljenmonoksida nego duvan, što dovodi do oštećenja plućnog tkiva, emfizema i rizika od raka pluća. Kombinacija marihuane i drugih droga kao što je kokain može preopteretiti kardiovaskularni sistem.

Dugoročna upotreba mijenja mozak slično kao i druge droge. Kod nekih korisnika se pojavljuje gubitak motivacije, zanemarivanje lične higijene i pogoršanje školskog ili radnog uspjeha, naročito kod mladih. Kod osnovnoškolskog uzrasta upotreba marihuane povezana je sa slabijim školskim uspjehom, devijantnim ponašanjem, agresivnošću i lošim odnosima sa roditeljima.