Sve što trebate znati o fototerapiji: korištenje infracrvenog, ultraljubičastog zračenja i lasera male snage u medicini

Šta je fototerapija i njene vrste

Fototerapija predstavlja medicinsku upotrebu svetlosne energije unutar elektromagnetnog spektra između mikrotalasa i rendgenskih zraka. Dijeli se na terapiju infracrvenim zracima, ultravioletnim zracima i laserom male snage. U okviru fototerapije uključene su i metode kao što su helioterapija, terapija polarizovanim svetlom, hromoterapija, kao i terapija vidljivom svetlošću i polihromatskim LED lampama male snage.

Infracrveno zračenje u fototerapiji

Infracrveno zračenje pokriva talasne dužine od 780 nm do 1 mm, te njegovo primarno dejstvo je toplotno. Koriste se sijalice i lampe različitih talasnih dužina, a dubina prodora je 1-2 cm. Ono ubrzava metaboličke procese, širi krvne sudove i povećava vaskularizaciju, što pomaže u lečenju hroničnih zapaljenskih stanja. Međutim, zbog izazivanja edema nije preporučljivo kod akutnih upala. Toplota takođe povećava elastičnost kolagena, smanjuje ukočenost zglobova, ublažava bol i mišićni spazam, zbog čega se široko koristi u rehabilitaciji i pripremi za vežbe istezanja.

Ultraljubičasto zračenje u fototerapiji

Ultraljubičasti zraci su deo visokoenergetskog spektra od 10 nm do 380 nm, sa penetracijom do 1 mm. Najčešće se koriste živine i fluorescentne lampe. Apsorpcija energije dovodi do fotohemijskih reakcija koje izazivaju upalu, analgeziju, baktericidno dejstvo i modifikaciju imunoloških procesa. Daje dobre rezultate kod kožnih bolesti poput psorijaze, alopecije i akni, a koristi se i u tretmanu hiperbilirubinemije kod djece. Doziranje je pažljivo i zasnovano na određivanju biodoze sa strogo preporučenim merama zaštite, dok su neke fotodermatoze i malignitet kontraindikativni za primjenu.

Laser male snage u medicini

Laser je skraćenica za Light Amplified by Stimulated Emission of Radiation i koristi se u talasnim dužinama od 660 do 904 nm u terapiji. Laserski zrak može biti reflektovan, rasijan ili apsorbovan, ali ne izaziva jonizaciju tkiva. Terapija laserom male snage stimuliše biološke procese bez oštećenja, donoseći analgeziju, smanjenje edema i upale, kao i ubrzanu regeneraciju tkiva. Koristi se u brojnim granama medicine kao što su reumatologija, ortopedija, sportska medicina, ginekologija, dermatovenerologija i hirurgija. Izbor talasne dužine i način aplikacije zavise od dubine zahvaćenog tkiva, uz obaveznu zaštitu očiju za pacijente i terapeute.