Bazocelularni karcinom kože: kako prepoznati, lečiti i sprečiti najčešći karcinom u Evropi i SAD-u

Šta je bazocelularni karcinom?

Bazocelularni karcinom, poznat i kao bazaliom, epiteliom ili nemelanomski karcinom kože, predstavlja najčešći oblik tumora kože u Sjedinjenim Američkim Državama, Australiji i Evropi. Svake godine, oko 2,5 do 3 miliona ljudi širom svijeta oboli od ove bolesti, a taj broj raste za 3 do 6% godišnje. Statistički svaka peta osoba ima rizik da tokom života razvije bazocelularni karcinom.

Važnost ranog otkrivanja i lečenja

Pravovremeno prepoznavanje i liječenje bazocelularnog karcinoma značajno smanjuje smrtnost, koja je inače izuzetno niska. Hirurško uklanjanje tumora je zlatni standard i često dovodi do potpunog izlječenja. Međutim, postoje rijetki, agresivniji oblici tumora kod kojih tretman može biti složeniji. Tumor se najčešće pojavljuje kod starijih osoba, ali nije neobično da pogođeni budu i ljudi u tridesetim godinama. Najčešće se javlja na mjestima izloženim UV zračenju kao što su koža glave, vrata, ramena, leđa i ruke.

Prevencija i vrste bazocelularnog karcinoma

Prevencija se zasniva na izbjegavanju štetnih UV zraka, uključujući izbegavanje sunca između 12 i 17 časova, nošenje zaštitne odeće od prirodnih materijala, korišćenje krema sa visokim faktorom sunčane zaštite, nošenje sunčanih naočara i potpuno izbegavanje solarijuma. Ukoliko primijetite promjenu na koži, neophodno je odmah potražiti stručnu pomoć plastičnog hirurga. Trenutno se istražuju genetski faktori koji utiču na pojavu ovog tumora, ali UV zračenje ostaje glavni uzrok. Bazocelularni karcinom je češći kod muškaraca i osoba sa svjetlom kosom, kožom i očima.

Oblici i rekonstruktivni zahvati

Postoji niz podtipova ovog karcinoma koji se različito manifestuju na koži, a neki su agresivniji, mogu uništavati okolina tkiva, izazvati metastaze i potencijalno dovesti do smrtnog ishoda. U plastičnoj i rekonstruktivnoj hirurgiji, nakon uklanjanja tumora, očuvanje funkcije i estetskog izgleda nije problem ako se pacijenti na vreme jave. Manji tumori zahtijevaju manje složene operacije i lakšu rekonstrukciju.

Zakazivanje pregleda

Preporučuje se da se pacijenti redovno pregledaju kod dermatologa i da pri prvoj promjeni na koži zakažu konsultacije jer rana dijagnoza značajno povećava šanse za potpuno izlječenje.