Kako prepoznati i pravilno reagovati na utapanje: ključni saveti za spasavanje života

Šta je utapanje?

Utapanje, poznato i kao utopljenje ili udavljenje, nastaje kada tečnost prodre u disajne puteve i izazove gušenje usled nedostatka vazduha. Može se desiti slučajno kod plivača zbog umora, grčeva, panike, konzumacije alkohola ili povreda. Takođe, može biti i samoubilačko ili ubilačko, naročito u slučajevima čedomorstva.

Faze utapanja

Prva, imerziona faza počinje kada se grleni poklopac spusti ispod površine tečnosti, ulazak vazduha prestaje, a tečnost ulazi u disajne puteve. Refleksno se zatvara larinks, što sprečava dalji ulazak vode, ali nepovoljno utiče na disanje. Želudac se puni vodom, što pritiska pluća, dijafragmu i srce.

Druga, sufokaciona faza donosi gubitak svesti usled ulaska vode u pluća. Voda meša vazduh i sluz, stvarajući pjenu koja ometa razmenu gasova u plućima, što dodatno otežava disanje i dovodi do prestanka disanja i srčanog zastoja u nekoliko minuta.

Pravilna reakcija i spasavanje utopljenika

Izvlačenje utopljenika treba vršiti oprezno, idealno od strane dobrih plivača ili uz pomoć pomagala poput dasaka ili pojaseva za spasavanje. Pristupa se sa leđa radi bezbjednosti spasioca i utopljenika. Glava nesrećnog treba da bude uvijek iznad vode.

Proverava se da li unesrećeni diše i ima puls. Ako je živ, uklanjaju se strani predmeti iz usta, a osoba se postavlja u nagnuti i bočni položaj kako bi se sprečilo daljnje udisanje vode.

Ako nema disanja i pulsa, vrši se hitna reanimacija: prvo izbacivanje vode iz želuca okretanjem na stomak i pritisak na abdomen, a zatim kardiopulmonalna reanimacija – veštačko disanje i masaža srca.

Veštačko disanje se izvodi uduvavanjem vazduha u usta ili nos utopljenika, dok se masaža srca radi snažnim pritiskom na grudnu kost u ritmu od 80-100 kompresija u minuti, uz pravilan položaj ruku i tela spasitelja.

U slučaju efikasne reanimacije, signali su prisustvo pulsa, normalniji izgled zenica i koža, kao i spontano disanje i pokreti grudnog koša. Utopljenika treba postaviti u bočni položaj, osušiti, utopliti i što pre prevesti u bolnicu.