Sedimentacija Eritrocita (SE): Kako Povišene Vrednosti Otkriju Bolesti i Šta Znače Normalni Rezultati

Šta je sedimentacija eritrocita (SE)?

Sedimentacija eritrocita predstavlja brzinu taloženja crvenih krvnih zrnaca u specijalnoj staklenoj cevi, izraženu u milimetrima po satu. Ovo je jedna od najstarijih laboratorijskih analiza krvi u savremenoj medicini. Prethodno se mjerila sedimentacija nakon jednog i drugog sata, ali se danas najčešće koristi rezultat nakon prvog sata za praćenje pacijenta.

Važnost sedimentacije eritrocita

Povišene vrednosti SE često ukazuju na prisustvo različitih bolesti ili upalnih procesa u organizmu, ali sama analiza ne pokazuje tačnu dijagnozu. SE se koristi kao pokazatelj mogućih bolesti i za praćenje toka bolesti tokom vremena.

Zašto se javlja ubrzana sedimentacija?

Ubrzanje sedimentacije nastaje uslijed povećanja plazmatskih proteina poput fibrinogena i globulina, koji pomažu formiranje agregata eritrocita poznatih kao Rouleaux formacije, što uzrokuje brže taloženje na dno cevi.

Senzitivnost i specifičnost testa

Iako je test sedimentacije eritrocita nespecifičan i ima nisku senzitivnost, zadržao je svoju ulogu u rutinskoj medicini. To znači da rezultat ne otkriva specifičnu bolest, a ponekad može biti normalan čak i kod teških stanja.

Normalne vrednosti sedimentacije

Normalne vrijednosti nisu iste za sve grupe. Za muškarce mlađe od 50 godina normalno je manje od 15 mm/sat, a za one starije manje od 20 mm/sat. Kod žena mlađih od 50 godina normalno je ispod 20 mm/sat, a kod starijih ispod 30 mm/sat. Kod djece se smatraju normalnim vrijednosti do 13 mm/sat, zavisno od uzrasta.

Mogući razlozi za povišenu sedimentaciju

Povišene SE mogu biti indikator anemije, bubrežnih bolesti, upalnih stanja poput osteomijelitisa, reumatskih bolesti, tuberkuloze, bolesti štitne žlijezde, trudnoće i drugih upalnih procesa. Veoma visoke vrijednosti mogu ukazivati na stanja kao što su giant cell arteritis, multipli mijelom ili reumatična polimijalgija.

Stanja koja smanjuju sedimentaciju

Snižene vrijednosti SE mogu biti prisutne kod zastoja srčane funkcije, hiperviskoznosti krvi, hipofibrinogenemije, hipertrofije, policitemije i anemije srpastih ćelija.

Faktori koji mogu izmijeniti rezultate

Različite bolesti poput autoimunih hepatitisa, alergijskih vaskulitisa, juvenilnog reumatoidnog artritisa i infekcija mogu uticati na rezultate sedimentacije eritrocita.