Sve što treba da znate o amfetaminima i metamfetaminima: delovanje, efekti i opasnosti zloupotrebe

Šta su amfetamini i metamfetamini?

Amfetamini su stimulansi koji deluju na centralni nervni sistem. Sintetički derivati amfetamina nazivaju se metamfetamini, a predstavljaju snažan sintetički stimulans mozga koji utiče na mentalne i motoričke funkcije. Medicina koristi amfetamine za lečenje narkolepsije i hiperkinetičkog sindroma kod djece, a nekada su služili kao lekovi protiv prehlade, povišene temperature i sredstvo za mršavljenje.

Hemijski sastav i detekcija

Metamfetamin se proizvodi preradom efedrina ili pseudoefedrina, lekova koji se inače koriste u medicini. Efekti amfetamina i metamfetamina su slični, ali je dejstvo metamfetamina znatno jače. Amfetamini se u mokraći mogu detektovati između 8 i 24 sata nakon upotrebe, dok se metamfetamini mogu pratiti i do 2-3 dana.

Izgled i načini upotrebe

Na tržištu amfetamini najčešće dolaze kao speed, sintetički prah ili tablete bez mirisa, sa gorkim ukusom, a ređe kao kapsule ili kristalići poznati kao led. Proces korišćenja najčešće podrazumijeva ušmrkavanje, ali mogu se gutati, pušiti ili ubrizgavati intravenski, što predstavlja visok rizik od predoziranja i infekcija.

Efekti i simptomi

Delovanje počinje 15-30 minuta nakon konzumacije i traje od 4 do 6 sati, s mogućnošću produženog efekta do 24 sata. Pod uticajem amfetamina osoba je nemirna, ponekad zlovoljnija, uz povećanu pričljivost i lažni osećaj moći. Fizički se javljaju simptomi kao što su suva usta, glavobolja, ubrzan rad srca i povišena telesna temperatura.

Zdravstvene opasnosti i zavisnost

Dugotrajna upotreba može izazvati ozbiljne zdravstvene probleme, uključujući neishranjenost, kožne promene, nesanicu i depresiju. Amfetamini izazivaju i telesnu i psihičku zavisnost jer telo razvija toleranciju, što dovodi do povećanja doze i potrebe za stalnim uzimanjem. Kod hroničnih korisnika može se javiti amfetaminska psihoza sa simptomima paranoidne shizofrenije i nasilnim ponašanjem.